Wykłady "Z Krakowem na Ty!" - wykład 14.10.2026
Featured

Wykłady "Z Krakowem na Ty!" - wykład 14.10.2026

Rada Dzielnicy III Prądnik Czerwony we współpracy z Muzeum Krakowa zaprasza na cykl comiesięcznych, bezpłatnych wykładów dla Mieszkańców Dzielnicy III Prądnik Czerwony pt. „Z Krakowem na Ty!”.

Kolejny wykład pt. „Rynek Główny ‒ salon Krakowa” wygłosi Adrian Tylek w środę 14 października o godz. 17:00 w Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory przy Rynku Głównym 35.

Rynek Główny wytyczony został w 1257 r. na przecięciu dawnych szlaków handlowych, na planie kwadratu o boku o długości ok. 200 m. Nazwa Rynek (Ring) pojawiła się ok. 1300 r., ale oficjalnie Rynkiem Głównym nazywamy go dopiero od 1882 r., kiedy przeprowadzono unifikację nazw miejskich ulic i placów. Przy jego wytyczaniu zastosowano charakterystyczny dla średniowiecznych miast układ szachownicowy. Z każdej pierzei rynku wychodziły trzy ulice. Jedynie Grodzka, biegnąca w miejscu starego szlaku handlowego i w sąsiedztwie kościoła św. Wojciecha, otrzymała ukośną i rozszerzoną postać. Odstępstwa w wytyczaniu ulic wynikały z usytuowania stojących tu już wcześniej budowli. Rynek stanowił najważniejszą przestrzeń publiczną. Zaspokajał potrzeby mieszkańców związane z funkcjonowaniem miasta (Ratusz), życiem handlowo-gospodarczym (Sukiennice) i religijnym (kościół Mariacki). Powierzchnia Rynku była stopniowo zabudowywana. Zajęły ją przede wszystkim kramy. Zabudowa była na ogół chaotyczna. W XIX w. samorząd przystąpił do akcji porządkowania Krakowa. Wyburzono m.in. kramy i przybudówki wokół Sukiennic oraz budynki Małej i Wielkiej Wagi, rozebrano Ratusz, pozostawiając tylko jego wieżę oraz odsłonięto też pomnik Adama Mickiewicza. W ten sposób Rynek zyskał wizerunek zbliżony do dzisiejszego. Rynek od zawsze pełnił rolę ośrodka życia społecznego i politycznego. Był scenerią wielkich historycznych wydarzeń. W 1525 r. odbył się tu hołd pruski, kończący 300-letni okres sporów i wojen z Krzyżakami. Tu również, przysięgą złożoną przez Tadeusza Kościuszkę, rozpoczęło się formalnie powstanie kościuszkowskie. W czasach już współczesnych, w 1981 r., odbył się tu Biały Marsz, spontaniczny protest po zamachu na życie papieża Jana Pawła II. Szczególny koloryt nadają też Rynkowi imprezy związane z lokalnymi tradycjami – pochód Lajkonika z kapelą mlaskotów, konkurs szopek bożonarodzeniowych, czy intronizacja Króla Kurkowego.