RAKOWICE

Rakowice to dawna wieś lokowana na prawie niemieckim. Pierwsza wzmianka na jej temat pochodzi z 1244 r. Podlegała ona wówczas parafii św. Mikołaja. Od końca XIII w. do 1795 r. była to wieś królewska należącą wielkorządców. Od XVI w. dzierżawcami wsi byli m. in. Andrzej Kościelecki, Justuj Ludwik Decjusz i G. Bánffye. W XV w. na jej terenie powstał folwark, dwór królewski i młyn zwany Rakowickim. Wieś, podobnie jak Prądnik Czerwony, ucierpiała w wyniku walk w 1587 r. i podczas potopu szwedzkiego. Po tym drugim zniszczeniu folwark odbudował krakowski mieszczanin J. Karchutowicz. W latach 1738-1744 został on przebudowany przez wielkorządcę S. A. Jaszewskiego, który również wzniósł nowy młyn. W II poł. XVIII w. wieś liczyła 25 domów i ponad 150 mieszkańców, a sto lat później – ok. 40 domów i 370 mieszkańców. Pod koniec XIX w. należały do niej przysiółki Wieczysta, Wygoda, Radość i Pod Krzyżem. W 1865 r. na pograniczu Rakowic i Czyżyn, w rejonie skrzyżowania obecnej ul. Markowskiego i al. Jana Pawła II, został wzniesiony fort reditowy nr 15 „Pszorna”, będący pierwszą budowlą betonową na terenie monarchii austro-węgierskiej. skrzyżowania obecnej ul. Markowskiego i al. Jana Pawła II, został wzniesiony fort reditowy nr 15 „Pszorna”, będący pierwszą budowlą betonową na terenie monarchii austro-węgierskiej. W 1874 r. właścicielem folwarku rakowickiego został Antoni Zazmanita, który na jego terenie wybudował fabrykę cykorii. W 1880 r. w rejonie obecnych ulic Ułanów i Akacjowej postały koszary kawaleryjskie, gdzie stacjonowały szwadrony 1. Galicyjskiego Pułku Ułanów gen. Rudolfa von Brudermanna, a w okresie międzywojennym 8. Pułk Ułanów im. Księcia Józefa Poniatowskiego. W 1889 r. krakowski ogrodnik Ludwik Freege zakupił 20 morgów ziemi w Rakowicach, na których założył szkółkę drzew owocowych i ozdobnych oraz hodowlę nasion kwiatowych. W 1892 r. tereny przylegające od północy do rakowickich koszar stały się polem wzlotów balonów obserwacyjnych fortecznego oddziału balonowego przy 2. Regimencie Artylerii Fortecznej hrabiego von Beschi. W 1910 r. Honorata Jachimska, córka Antoniego Zazmanity, sprzedała rakowicki majątek Zakonowi Ojców Pijarów, którzy w miejscu dawnej fabryki cykorii wybudowali kaplicę przy obecnej ul. Dzielskiego, gdzie odprawiali nabożeństwa dla mieszkańców wsi. W 1912 r. władzeW 1874 r. właścicielem folwarku rakowickiego został Antoni Zazmanita, który na jego terenie wybudował fabrykę cykorii. W 1880 r. w rejonie obecnych ulic Ułanów i Akacjowej postały koszary kawaleryjskie, gdzie stacjonowały szwadrony 1. Galicyjskiego Pułku Ułanów gen. Rudolfa von Brudermanna, a w okresie międzywojennym 8. Pułk Ułanów im. Księcia Józefa Poniatowskiego. W 1889 r. krakowski
ogrodnik Ludwik Freege zakupił 20 morgów ziemi w Rakowicach, na których założył szkółkę drzew owocowych i ozdobnych oraz hodowlę nasion kwiatowych. W 1892 r. tereny przylegające od północy do rakowickich koszar stały się polem wzlotów balonów obserwacyjnych fortecznego oddziału balonowego przy 2. Regimencie Artylerii Fortecznej hrabiego von Beschi. W 1910 r. Honorata Jachimska, córka Antoniego Zazmanity, sprzedała rakowicki majątek Zakonowi Ojców Pijarów, którzy w miejscu dawnej fabryki cykorii wybudowali kaplicę przy obecnej ul. Dzielskiego, gdzie odprawiali nabożeństwa dla mieszkańców wsi. W 1912 r. władzeaustriackie wykupiły grunty dominikańskie leżące na wschód od koszar i urządziły tam tzw. pole wzlotów dla formowanych oddziałów lotniczych. W 1913 r. pijarzy otwarli w Rakowicach Zakład Naukowo-Wychowawczy dla Chłopców przy obecnej ul. Akacjowej. W czasie I wojny światowej budynek szkoły został zarekwirowany przez wojska austriackie, które urządziły w nim szpital. W 1915 r. ruszyła rozbudowa lotniska rakowickiego. W latach 1916-1917 wzniesiono zespół koszar lotniczych przy obecnej ul. Akacjowej według projektu Karla Theisza przy współudziale Tadeusza Stryjewskiego i Franciszka Mączyńskiego, w którym wykorzystano przedwojenną koncepcję „Ogrodu dla lotników” Paula Very. 31 października 1918 r. dowódca stacjonującej w Rakowicach 10. Zapasowej Kompanii Lotniczej kpt. Roman Florer przy pomocy polskiego personelu opanował lotnisko, a następnie poddał je pod rozkazy komendanta Miasta Krakowa płk. Bolesława Roi. Po odzyskaniu niepodległości pijarzy odzyskali budynek szkoły w Rakowicach, zaś na terenie lotniska utworzono pierwszą polską jednostkę bojową tzw. Eskadryllę Lotniczą, przemianowaną później na 1. Eskadrę, a następnie na 2. Pułk Lotniczy. W czasie wojny polsko-bolszewickiej na lotnisku działała Niższa Szkoła Pilotów, której absolwentem był m. in. pisarz Janusz Meissner. 18 lipca 1923 r. otwarto Cywilną Stację Lotniczą Kraków. W okresie międzywojennym nastąpiła rozbudowa lotniska w stronę Czyżyn, dzięki czemu stało się ono drugim co do wielkości lotniskiem w Polsce. W 1920 r. Rakowiczanie zakupili od hrabiego Antoniego Potockiego parcelę przy ul. Głównej (obecnej ul. Pilotów) pod budowę Szkoły Powszechnej, którą otwarto w 1924 r. W okresie międzywojennym na terenie Rakowic zaczęła rozwijać się zabudowa willowa. Po wybuchu II wojny światowej budynki rakowickich szkół i lotnisko zostały zajęte przez Niemców. W 1941 r. Rakowice zostały przyłączone do Krakowa. W styczniu 1945 r. Niemcy spalili budynek szkoły pijarskiej. Po odbudowie został on w 1951 r. przejęty przez wojsko, a pijarzy odzyskali go dopiero w 1990 r. W 1948 r. erygowano parafię w Rakowicach, której proboszczem został pijar o. Roman Stawinoga. W 1963 r. w związku z rozbudową Nowej Huty lotnisko zostało zlikwidowane. W latach 60. XX w. na terenie pomiędzy obecnymi ulicami Fiołkową, Ułanów, Ugorek i Meissnera zbudowano na wzór szwedzki os. Ugorek, które w 2012 r. zakwalifikowana do pilotażowego programu rehabilitacji krakowskich osiedli. W latach pijarzy 1970-1972 rozbudowali rakowicką świątynię. Od 1999 r. w koszarach przy ul. Ułanów stacjonuje 6. Batalion Dowodzenia im. gen. broni Józefa Kuropieski, wchodzący w skład 6. Brygady Powietrzno-Desantowej im. gen. Stanisława F. Sosabowskiego.